O Wojtku – reportaż dla dzieci

Jan Bajtlik grafik i ilustrator sprawił, że opowieść Wiesława A. Lasockiego stała się bliższa nam i naszym dzieciom. „Wojtek spod Monte Cassino” został, dzięki wizji młodego ilustratora trochę odmilitaryzowany i nabrał cech ponadczasowości.

Okładka - Wojtek spod Monte Cassino - Antoni Lasocki, Ilustracje: Jan Bajtlik

Okładka - Wojtek spod Monte Cassino - Wiesław A. Lasocki, Ilustracje: Jan Bajtlik

To stara książka czytana w rodzinach polskich emigrantów przetłumaczona na kilkanaście języków. Jej angielską wersję czytał synom na dobranoc książę Karol. W peerelu nie była wydawana, bo autor nie zgadzał się na ingerencje w treści. Wiedział co wypisywano i wydawano w kraju.

Co? Mała dygresja. W Polsce dzieci nie czytały o „nieludzkiej ziemi”. Poznawały natomiast przygody polskiego nastolatka, który spędzał czas wojny na pięknej Syberii, gdzie zabawiał się polowaniem na tygrysy. Miał psa Szarika i zdobył wielkiego niezastąpionego przyjaciela – Gruzina z wąsami. Razem poszli na wojnę. Wygrali, a po zwycięstwie zmężniały Jaś wrócił do domu, ożenił sie z Rosjanką, a weselisko było piękne.

Warto formalnie i treściowo porównać „Czterech pancernych” i „Wojtka”. Realizm (socrealizm) Przymanowskiego służy opowiadaniu przygodowemu i fantazjom, a gawęda (czytanka) Lasockiego jest oparta na reporterskim warsztacie i wywiadach. To trochę zaskakujący paradoks.

Lasocki podjął sie spisania relacji o osieroconym niedźwiadku tułającym się po świecie wraz z żołnierzami Andersa. Mimo niezwykłości opowieści zakończenie jest w duchu reportażowym, nie ma bajkowego „żyli długo i szczęśliwie”, albo „wrócili do rodzinnej wioski, gdzie powitano ich tradycyjną ucztą”.

Karty książki - Wojtek spod Monte Cassino - Wydawnictwo Muchomor, 2012r.

Karty książki - Wojtek spod Monte Cassino - Wydawnictwo Muchomor, 2012r.

Zbiór Zbiór anegdot i wspomnień układa się w opowieść dla dzieci i czytających im rodziców. Solidna reportażowa robota w opakowaniu gawędy. I te ilustracje! Mamy tu chwile radości, zabawy i szczęścia. Mimo trudów przyjaźnie trwają, ludzie i zwierzęta radzą sobie jak mogą. O ile mogą.

Ilustracje Jan Bajtlik.

Ilustracje Jan Bajtlik.

To jednak opowieść o wojnie. Śmierć jest tu obecna i dotyka niektórych bohaterów.

Szorstkość opowieści łączy się z sympatią dla bohaterów i elementami humorystycznymi. Obie wartości narracyjne przeniesiono są w sferę graficzną. Kolory są ograniczone, a obrazki wykonane są techniką szablonu i mają jego charakterystyczną (szorstką) fakturę. W tej technice Bajtlik czuje się znakomicie, ale to także wielki ukłon w stronę historii. To ten sam sposób, który wykorzystywali żołnierze do umieszczania na samochodach kompanii zaopatrzeniowej podobizny Wojtka.

Tom „Wojtek spod Monte Cassino” kończy rozdział zapiski kronikarskie i archiwalne zdjęcia.

Tom „Wojtek spod Monte Cassino” kończy rozdział zapiski kronikarskie i archiwalne zdjęcia.

________

„Wojtek spod Monte Cassino” Wiesław Antoni Lasocki, Ilustracje: Jan Bajtlik
Wydawnictwo Muchomor, 2012r.
Książka dla dzieci od lat 7

Tags: , , , ,

No Responses to “O Wojtku – reportaż dla dzieci”

Leave a Reply