Horst Faas – War Is Hell

Chłopak w półuśmiechu, patrzy nam prosto w oczy. To może być nawet syn sąsiadów. Tylko że ma zadziwiająco zimne oczy. I hełm z napisem „War Is Hell”. W wąskim kadrze dostrzegamy jeszcze tylko kawałek naramiennika i łańcuszek nieśmiertelnika. Nie znamy nazwiska tego spadochroniarza, nie wiemy, jak dla niego ta wojna się skończyła. Został jej twarzą, twarzą obecności Ameryki na tej wojnie. Znamy za to portretującego – Horst Faas fotograf z AP zrobił to zdjęcie 18 czerwca 1965 r. pod Phouc Vinh w Południowym Wietnamie.

Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

War Is Hell - portret spadochroniarza. Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

Piekło
Ta wojna zrodziła nową legendę fotoreportażu. „Denverpost” przypomina narodziny tej legendy – 60 wietnamskich zdjęć Horsta. Fass miał wielki wpływ na wyobrażenie zachodniego świata o wojnie wietnamskiej fotografował, a jako szef oddziału AP 0dkrywał talenty i kierował pracą wybitnych reporterów. Świadomie lub nie, ich kadrami myśleli hollywoodzcy twórcy „Czasu Apokalipsy” albo „Plutonu”. Jak zdjęcie startujących helikopterów z marca’65 czy styczniowe migawki z biwaku w dżungli.

W tym czasie powstały ujęcia bardziej dramatyczne albo może bardziej symboliczne. Fass najczęściej pokazywał napięcie i dramaty konfliktu bez epatowania drastycznością. Mimo zamieszania i zgiełku walki udawało mu się osiągać efekty portretowe. Nie zwracał uwagi na akcję, lecz na ludzi w niej uczestniczących.

Jest w tych obrazach trafność relacji korespondenta. Zaznaczony dystans między armią a cywilami. Jak na zdjęciach ze stycznia 1966 r. rodzin ukrywających się w kanałach nawadniających. Przerażeni, skuleni wieśniacy i bardziej wyprostowani żołnierze. A szczególnie kadr nagrodzony Pulizerem z marca’64 zrobiony przy granicy z Kambodżą. Poniżej horyzontu bezradny wieśniak z drobnym ciałem córki na rękach a powyżej na ogromnym wozie bojowym żołnierze armii Wietnamu. Kilkanaście anonimowych postaci, kilka twarzy. To podczas ich działań przeciwko partyzantom zginęło dziecko.

Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

Chłop z martwym dzieckiem i wietnamscy żołnierze. Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

Jest w nich bezwzględność wojny. Jako szef oddziału bronił dramatycznych kadrów wykonanych przez fotoreporterów AP. Ból rannych, zmęczenie, strach, rozpacz, zawziętość. Szczególnie uderzają jego zdjęcia z zamachu w Sajgonie oraz późniejsze kadry z Pakistanu – tam przecież oficjalnie nie było wojny, a okrucieństwo równie porażające. Widzimy twarze morderców.

Jest także niedopowiedzenie. Jak w scenie marines biegnących na złamanie karku do swojego okopu po usłyszeniu nadlatującego pocisku z moździerza. Zatrzymani w nienaturalnych pozach na otwartym polu. Dobiegną? Młody sanitariusz wybiegający z pomocą na odkryte pole ryżowe. Wróci? Historie otwarte jak ta, młodego żołnierza, ze zdjęcia spod Phouc Vinh.

Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

Mariens kryją się w okopie, czerwiec 1966 r. Fot. Horst Faas/AP (za denverpost.com)

Pożegnanie

Horst Faas pożegnał się ze światem 10 maja 2012 r.

Jednego z największych spośród reporterek i reporterów możemy zapamiętać jako starszego pana otwierającego wystawę swych dokumentalnych fotografii. To jedyny jaśniejszy punkt w mrocznej i przytłaczającej serii wiadomości o tragicznej śmierci szeregu korespondentów wojennych.

Horst Faas. Fot. AP (za denverpost.com)

Horst Faas na wystawie we Francji 2008 r. Fot. AP (za denverpost.com)

Wszystkie fotografie na blogs.denverpost.com

_____
Horst Faas
(1933-2012) urodził się w Berlinie. Cały życie związany z amerykańskimi mediami. Fotografował od początku lat 50. najpierw dla Keystone, potem dla Associated Press. Fotografował konflikty w Wietnamie, Laosie, Algierii, Bangladeszu. Kierował pracami AP w południowo-wschodniej Azji. Dwukrotnie otrzymał nagrodę Pulitzera (1965, 1972). Zmarł w Monachium.

Tags: , , ,

One Response to “Horst Faas – War Is Hell”

One Comment

  1. Matt pisze:

    Autor tekstu powinien bardziej zainteresować się biografią Horsta Faasa. To nie prawda, że nie wiemy jak się nazywał żołnierz ze zdjęciam „War is hell”. Wystarczy uważniej poczytać, że był nim Larry Wayne Chaffin i poznać jego losy.

Leave a Reply